ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាចេញកំណត់ទូតតវ៉ាខ្លាំងៗ ក្រោយយោធាថៃបន្តឈូសឆាយផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរនៅព្រំដែនខេត្តបន្ទាយមានជ័យ

ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា បានចេញកំណត់ទូតតវ៉ាជាផ្លូវការ និងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានកាលពីយប់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ដែលបានបន្តឈូសឆាយបំផ្លាញលំនៅឋាន និងសំណង់ស៊ីវិលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស ហេតុការណ៍ចុងក្រោយនេះបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកថ្មពួក និងស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា យោធាថៃបានប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ឈូសឆាយវាយកម្ទេចផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន ២ខ្នង នៅភូមិត្រពាំងសំរោង (តំបន់បឹងត្រកួន) ឃុំគោករមៀត ដើម្បីលើកទំនប់ត្រៀមសាងសង់មូលដ្ឋានយោធាអចិន្ត្រៃយ៍។ បន្ថែមពីនេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា កងកម្លាំងថៃបានចូលទៅជីកអណ្តូងទឹកនៅភូមិជោគជ័យ និងឈានដល់ការវាយបំផ្លាញសំណង់ស៊ីវិលបន្ថែមទៀតនៅភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងឃុំអូរបីជាន់ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សកម្មភាពទាំងនេះគឺជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ព្រមទាំងបំពានដោយផ្ទាល់ទៅលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ ស្តីពីការវាស់វែងខណ្ឌសីមាព្រំដែន និងសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ កម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ជំហរដាច់អហង្ការថា ខ្លួនមិនទទួលស្គាល់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលទាមទារជាឯកតោភាគីដោយភាគីថៃនោះឡើយ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោក ថម អាន់ឌ្រូស៍ (Tom Andrews) ដែលបានចុះពិនិត្យស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅព្រំដែនកាលពីចុងខែកក្កដា លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានភៀសខ្លួនដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធ មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ពេញលេញក្នុងការវិលត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅឋានរបស់ពួកគេវិញ។

តំបន់ព្រំដែនខាងលើនេះ ត្រូវបានរាយការណ៍ថាស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ពីសំណាក់យោធាថៃ តាំងពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មកម្ល៉េះ។ គិតចាប់តាំងពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥ កងកម្លាំងថៃត្រូវបានកត់ត្រាថាបានវាយកម្ទេចផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋខ្មែរយ៉ាងហោចណាស់ ៦២៧ខ្នង និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលជាច្រើនទៀតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនេះ។

យោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ សកម្មភាពវាយកម្ទេចលំនៅឋានស៊ីវិលដោយអាជ្ញាធររដ្ឋដែលគ្រប់គ្រងតំបន់ណាមួយ គឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើមាត្រា៥៣ និងមាត្រា១៤៧ នៃអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវទី៤ (Fourth Geneva Convention) ដែលហាមឃាត់ការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនឬសាធារណៈ លើកលែងតែក្នុងករណីចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសង្គ្រាម។

ការបន្តបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល មិនត្រឹមតែជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងច្បាប់អន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកាន់តែធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនមានភាពស្មុគស្មាញ និងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរក្សាសន្តិភាពរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ។

បច្ចុប្បន្ន រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានទាមទារជាផ្លូវការឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពឯកតោភាគីទាំងនេះជាបន្ទាន់។ ទោះជាមានភាពតានតឹង កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី យោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ថា ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនមិនអាចត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាឡើយ។